ORTAHİSAR ZAĞNOS VADİSİ VE TOKİ ETKİSİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ UYGULAMALARI |
15.06.2010 |
Kültürel ve tarihsel özellikleriyle Trabzon Kentinin ana çekirdeğini oluşturan Ortahisar, simge konumunda özel bir bölgedir.
1.derece de Sit alanı olan Ortahisar’ın tamamı koruma altındadır.
Son yıllarda Trabzon Valiliği ve Trabzon Belediye Başkanlığının ortak çalışmaları ileOrtahisar’ın tarihsel,kültürel değerleri göz önüne alınarak bu bölgede Turizm amaçlı yatırımlar ön görülmüş ve teşvik edilmiştir.
Ortahisar’daki kötü yapılaşmalar ortadan kaldırılıp (Yıkım ve Kamulaştırma yöntemiyle ) tarihsel ve kültürel kimlik ön plana çıkarılmaya çalışılırken;şu sıralarda TOKİ tarafından bölgede yürütülen toplu konut çalışmaları tarihi kentin silüetine ağır yara vermektedir.
Tarihi çevreyi ezecek şekilde planlanan bu projenin inşası hızla sürmektedir..
Kent yararı olmayan,hangi amaca hizmet ettiği anlaşılamayan aşırı yoğunluklu fiziki bir durum yavaş yavaş ortaya çıkmaktadır.
Bu bölge için önerilen ilk proje ile uygulamaya konulan son proje arasında ciddi anlamda farklılıklar bulunmaktadır.Tasarım aşamasında üretilen ilk proje örneklerinin az katlı olduğu, uygulama aşamasında bundan vazgeçilerek çok katlı yoğun bir yapılaşmaya geçildiği gözlenmektedir.
Bu bölge için Belediye meclisinde kabul gören plan tadilatı öncesi imar haklarının 4 katla sınırlı olduğu bilinmektedir.Yüksek kat uygulaması (max 8 kat) kentin doğal yapısı uygun yeni yerleşim alanlarında devam edebilir.Tarihi çevre ve etrafında bu tür uygulamaların düşünülmesi hatalı bir yaklaşımdır.
Ortahisar, konumu,tarihsel özelliği,kimliği,kent sülietini belirleyici özelliği ile önemli bir bölgedir.Etki alanında (Bahçecik Eteklerinde) yüksek kat uygulamasına kesinlikle izin verilmemelidir.
Burada; Kentsel Dönüşüm Projesi Uygulaması kapsamında vadiden temizlenen
yapılar toplu olarak Ortahisar’ın tepesine taşınmaktadır.Vadi de kötü yapılaşmalar temizlenirken,çok katlı yoğun kullanımlı yeni yapılaşmalarla tarihi kent silüeti ezilmektedir.
Burada yaşamış insanların beklentilerinin üzerinde büyüklükte konutlar yapılarak, bir çoğunun konut sahibi olamaması ve yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalmaları dönüşüm projelerinin amacına aykırı bir durum oluşturmuştur.
Zağnos Vadisi Kentsel Dönüşüm projesi ile yeşil alan,park ve oyun alanlarının üretilmesinin kent yaşamına olumlu yansımalar getireceği bir gerçektir.Fakat,vadinin hemen üzerinde Kent sülietine set çeken, Tarihi Surla uyumsuz, aşırı yoğunlukta ve yükseklikteki bu uygulamanın Kentsel Dönüşüm projesinin bir parçası gibi sunulmasını kabul etmek mümkün değildir.
Bu bölgede mutlaka yapılaşma olacaktı.Tadilat öncesi imar planı yapılanma koşulları 4 katken . Dönüşüm projesi kapsamında bu bölgenin imar yoğunluğu artırılarak 9-12 kata kadar yapılaşmaya izin verilmiştir.
Yaptığımız makette inşaatın bitmiş hali gözler önündedir.
Buda yetmezmiş gibi makette şu anda gözükmeyen öndeki parsellerde de ek inşaatların planlandığını duymaktayız.
Yapımı hızla devam eden inşaat, kent değerlerini ve sülietini geri dönüşü oldukça zor, pahalı bir çıkmaza sürüklemektedir.
Önerimiz ; Bu alanda dönüşüm öncesi yapılaşma şartlarında,Ortahisar’ın Tarihsel ve kültürel özellikleri ile bütünleşmiş,doğal yapıya uygun, yerel mimari karakterlerin ön planda tutulduğu,az yoğunluklu ve az katlı yapıların hayata geçirilmesidir.
Trabzon için düşünülen Kentsel Dönüşüm Projelerinin, kent değerleri dikkate alınarak, yetkin kişiler ve kurumlarca bilimsellik ışığında hazırlanıp,uygulama öncesi kent yaşayanlarıyla şeffaf bir şekilde paylaşılması,tartışılması,olası olumsuz sürpriz sonuçlardan arındırılmasının doğru bir yöntem olacağını düşünmekteyiz.
Finansının kendi alanından yaratılmaya çalışılması, karlılık gibi anlayışlar ve yaklaşımlar Kentsel Dönüşüm Projelerini amaçlarından saptırabilmektedir.
Bu projelerde hedef, kentlerin geçmişten geleceğe bütün değerleriyle sağlıklı bir şekilde aktarılması,yaşatılmasıdır.
Oldu bitti, geç kaldık uygulamalarının kimseye fayda sağlamayacağı,telafisi mümkün olmayacak şekilde kente büyük zararlar verebileceğini unutmamalıyız.
Kentin geleceğine karar verenler,kentsel dönüşüm projelerinde etkin rolü bulunan TOKİ gibi bir kurumu yanlış yönlendirmelerinin sorumluluklarını taşımak zorundadır.
İlgili yetkili kurumların bu gidişatı bir an önce durdurmasını kent adına önemle talep etmekteyiz.
Saygılarımızla…
MİMARLAR ODASI
TRABZON ŞUBESİ A.
M.Salih AKYÜZ / Başkan
|